Küresel akıllı telefon pazarında yaşanan sert düşüş, bellek krizinin tüketiciler üzerindeki etkisini gözler önüne serdi. Araştırma şirketi Counterpoint Research tarafından paylaşılan verilere göre, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde dünya genelindeki akıllı telefon sevkiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20 azaldı. Böylece pazar, 2012 yılından bu yana görülen en düşük seviyeye gerilemiş oluyor.
Düşüşün arkasındaki en önemli nedenlerden biri, yapay zeka yatırımlarının tetiklediği bellek sıkıntısı. Veri merkezlerinin giderek daha fazla bellek çipine ihtiyaç duyması, akıllı telefon üreticilerinin maliyetlerini yükseltiyor. Üreticiler de artan giderleri satış fiyatlarına yansıtmak zorunda kalıyor. Counterpoint'in analizine göre akıllı telefon fiyatları, 2026 yılı genelinde yüzde 20 arttı.
Bellek krizinin etkileri yalnızca telefon pazarında hissedilmiyor. Bilgisayarlar ve veri merkezlerinde de kullanılan DRAM ve NAND belleklerin fiyatları yükselmeye devam ediyor. Counterpoint kıdemli analisti Shilpi Jain, üçüncü çeyreğin bellek krizinin tüm etkilerinin hissedildiği üst üste ikinci çeyrek olduğunu belirtti.
Yapay zeka yatırımları telefon fiyatlarını yükseltiyor
Yapay zeka altyapısına ayrılan devasa bütçeler, bellek üretimindeki kapasitenin önemli bir bölümünü veri merkezlerine yönlendirmiş durumda. Araştırma şirketi Gartner'ın tahminlerine göre şirketler yalnızca 2026 yılında yapay zeka altyapısına 1,4 trilyon dolar harcayacak. Toplam yatırım tutarının ise 2,6 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.
TrendForce'un değerlendirmesine göre küresel bellek çipi üretiminin yüzde 70'inden fazlası yapay zeka yatırımlarına ayrılacak. Bu durum, telefon üreticilerinin ihtiyaç duyduğu bileşenlere erişimini zorlaştırırken maliyetlerin de yükselmesine neden oluyor.
Üstelik sorun yalnızca bellek fiyatlarından kaynaklanmıyor. Dünya genelinde ürün ve hizmet fiyatlarının artacağına yönelik enflasyon endişeleri de tüketicilerin yeni telefon satın alma kararlarını etkiliyor.
Pazardaki daralmaya rağmen Samsung ve Apple, üçüncü çeyrekte pazar paylarını artırmayı başardı. Samsung'un 2025 yılında yüzde 19 olan pazar payı, 2026'nın aynı döneminde yüzde 23'e yükseldi. Galaxy Z Fold 8'e yönelik güçlü ilk talep, bu artışta etkili oldu. Apple ise üçüncü çeyrekte yüzde 22 pazar payına ulaşarak bu dönemde ilk kez yüzde 20 sınırını geçti. Ancak iki şirketin pazar paylarını artırması, daha fazla telefon sevk ettikleri anlamına gelmiyor. Hem Samsung'un hem de Apple'ın sevkiyatları geçen yılın aynı dönemine göre azaldı.
Fiyat artışları da hız kesmedi. Samsung, ekim ayının başlarında Galaxy S26 serisinin fiyatlarına 100 dolar zam yaptı. Apple'ın eylül ayında piyasaya sürdüğü iPhone 18 Pro ve Pro Max modelleri de önceki nesilden 100 dolar daha yüksek fiyatlarla satışa çıktı.
Yeni modeller tüketicileri ikna etmekte zorlanıyor
2026'nın üçüncü çeyreği, akıllı telefon üreticilerinin birçok yeni model tanıttığı bir dönem oldu. Samsung Galaxy Z Fold 8 ve Galaxy Z Flip 8, Google Pixel 11 ve Apple'ın iPhone 18 Pro serisi bu dönemin dikkat çeken cihazları arasında. Apple ayrıca ilk katlanabilir telefonu iPhone Duo'yu da tanıttı. 1.999 dolarlık fiyat etiketine sahip cihazın ön siparişlerinin 16 Ekim Cuma günü başlaması planlanıyor.
Ancak yeni tasarımlar ve gelişmiş teknik özellikler, tüketicileri telefonlarını değiştirmeye ikna etmek için artık yeterli olmayabilir. Teknoloji, medya ve telekomünikasyon analisti Paolo Pescatore, yükselen fiyatların satın alma kararlarını daha temkinli hale getirdiğini düşünüyor. Pescatore'ye göre katlanabilir ekranlar gibi yeni tasarım özellikleri ilgi çekse de bu cihazların yüksek fiyatlarını haklı çıkarmak zor. Çünkü tüketicilerin büyük bölümü, öncelikle güvenilir bağlantı sunan ve günlük ihtiyaçlarını karşılayan bir telefon istiyor.
Pescatore, mevcut cihazı sorunsuz çalışan bir kullanıcının neden yeni bir telefona ihtiyaç duyacağı sorusunun giderek daha fazla önem kazandığına dikkat çekiyor.
Kullanıcılar indirimleri ve yenilenmiş telefonları bekliyor
Counterpoint Research'ün ABD, İngiltere, Hindistan, Çin ve Almanya'daki tüketicilerle gerçekleştirdiği araştırma da satın alma alışkanlıklarındaki değişimi ortaya koydu. Araştırmaya katılanların yarısı, yeni bir telefon satın almak için yıl sonundaki indirim dönemlerini beklemeyi tercih ediyor. Z kuşağı tüketicilerinde ise bu oran yüzde 56'ya yükseliyor.
Counterpoint analisti Shilpi Jain'e göre tüketiciler, yenilenmiş telefonlara daha fazla ilgi göstermeye ve ödedikleri paranın karşılığını daha iyi veren modellere yönelmeye başladı.
Satışlardaki gerileme, üreticilerin müşteri kazanmak için farklı yöntemlere başvurmasına da yol açabilir. Paolo Pescatore, yenilenmiş telefon satışlarının, onarım hizmetlerinin ve eski cihazı vererek yenisini alma programlarının daha fazla öne çıkabileceğini belirtiyor.
Mobil operatörler de bu süreçte önemli bir rol üstlenebilir. T-Mobile, Verizon Wireless ve AT&T gibi şirketlerin taksitli ödeme seçeneklerini ve paket hizmetlerini kullanarak tüketicileri yeni telefon almaya teşvik etmesi mümkün.
Ancak bellek pazarındaki sıkıntının kısa sürede sona ermesi beklenmiyor. Yapay zeka altyapısına yapılan yatırımlar, bellek üretim kapasitesinin büyük bölümünü tüketmeye devam ederken akıllı telefon fiyatlarının yakın zamanda düşmesi zor görünüyor.
Counterpoint Research ayrıca üreticilerin daha pahalı ve üst segment modellere ağırlık vermesinin, uygun fiyatlı telefon seçeneklerini azaltabileceği konusunda uyarıyor. Bu da yeni telefon satın almak isteyen tüketicilerin önümüzdeki dönemde daha sınırlı seçeneklerle karşılaşabileceği anlamına geliyor.