Rusya'ya ait Kosmos 2612 askeri uydusu, ABD merkezli ICEYE-X36 görüntüleme uydusuna 500 metreden daha kısa bir mesafeye kadar yaklaşarak uzay güvenliği konusunda yeni bir tartışma başlattı. Haftalardır devam eden takibin ardından gerçekleşen manevra, uzmanlar tarafından sıradan bir yörünge geçişinden çok, kontrollü bir yakınlaşma operasyonu olarak değerlendiriliyor.
Uzay nesnelerini takip eden istihbarat şirketi LeoLabs'in verilerine göre Kosmos 2612, geçen hafta ICEYE-X36'ya hızla yaklaşmaya başladı. Cuma gününe kadar iki uydu arasındaki mesafe 2-3 kilometre civarındayken hafta sonu bu uzaklık 500 metrenin altına düştü.
Nisan ayında Kuzey Rusya'daki bir uzay üssünden Soyuz roketiyle fırlatılan Kosmos 2612'nin, ICEYE-X36'yı haftalardır takip ettiği belirtiliyor. LeoLabs, dünya genelindeki radar ağıyla 2 santimetre büyüklüğündeki nesneleri bile izleyebiliyor. Şirket, elde ettiği verilerin tesadüfi bir yakın geçişe değil, bilinçli yaklaşma ve yakın mesafede konumlanma manevralarına işaret ettiğini açıkladı.
Uzay faaliyetlerini takip eden astrofizikçi Jonathan McDowell ise olayın, bir uydunun sahibinin izni olmadan gerçekleştirilen ilk yörüngesel buluşma olduğunu öne sürdü.
Rusya'nın hedefindeki uydu neden önemli?
Finlandiya merkezli ICEYE şirketinin ABD iştiraki tarafından işletilen ICEYE-X36, gelişmiş radar teknolojisi sayesinde gece saatlerinde ve yoğun bulut örtüsü altında bile yüksek çözünürlüklü görüntüler elde edebiliyor. Şirketin bugüne kadar uzaya gönderdiği 80 uydu arasında bulunan ICEYE-X36, askeri istihbarat açısından da önem taşıyor. ICEYE'nin uydu sistemleri, 2022 yılından bu yana Ukrayna dahil çeşitli askeri kullanıcılara görüntüleme desteği sağlıyor.
Rus yetkililer daha önce Ukrayna ordusuna destek veren ticari uyduların meşru askeri hedef sayılabileceğini açıklamıştı. Bu nedenle Kosmos 2612'nin ICEYE-X36'ya yaklaşması, uzmanlar tarafından olası bir gözdağı girişimi olarak yorumlanıyor. Ancak manevranın gerçek amacı konusunda doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
ICEYE US sözcüsü, gelişmelerin ardından şirketin uydu ağının dayanıklılık ve hizmet sürekliliği esas alınarak tasarlandığını belirtti.
Rus uydusu uzaklaşmaya başladı
ABD Uzay Komutanlığı Başkanı General Stephen Whiting, daha önce Rusya'nın uydu karşıtı silah sistemlerini operasyonel hale getirdiğini söylemişti. Kosmos 2612'nin son manevraları da bu açıklamalarla birlikte değerlendiriliyor.
LeoLabs'in paylaştığı verilere göre Rus uydusu, pazartesi günü itibarıyla ICEYE-X36'dan uzaklaşmaya başladı. İki araç arasındaki bağıl hızın saatte yaklaşık 17 kilometreye ulaştığı bildirildi.
Herhangi bir fiziksel temas veya hasar rapor edilmezken, olay askeri ve ticari uyduların aynı yörünge bölgelerinde faaliyet göstermesinin yarattığı güvenlik risklerini yeniden gündeme getirdi.