NASA'nın 1977 yılında uzaya gönderdiği Voyager 1, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü tarihi bir mesafeye ulaşacak. Dünya'dan tam bir ışık günü uzaklığa erişen ilk insan yapımı nesne olacak uzay aracı için NASA, dünyanın dört bir yanındaki insanları ilginç bir kutlamaya davet ediyor. Etkinliğin merkezinde ise gökyüzüne Morse koduyla gönderilecek sembolik bir ışık mesajı var.
Bir ışık günü, ışığın boşlukta 24 saatte katettiği mesafeyi ifade ediyor. Yaklaşık 25,9 milyar kilometreye karşılık gelen bu uzaklık, saniyede 299.792.458 metre hızla hareket eden ışığın bile bir gün boyunca yol almasını gerektiriyor. Dolayısıyla Voyager 1 bu sınırı geçtiğinde, Dünya'dan gönderilen bir radyo sinyalinin uzay aracına ulaşması en az 24 saat sürecek.
NASA, tüm dünyayı ışıklarla kutlamaya çağırıyor
NASA, bu tarihi dönüm noktasını kutlamak amacıyla 17 Kasım Salı günü "Shine Bright for Voyager's Light-Day" adlı küresel bir etkinlik düzenleyecek. Kutlamanın bir gün önceden gerçekleştirilmesinin nedeni, Dünya'dan gönderilen sinyallerin artık Voyager 1'e ulaşmasının yaklaşık 24 saat sürmesi.
Etkinliğe katılmak isteyenlerin yapması gerekenler oldukça basit. Bir el feneri, ışıklı çubuk veya akıllı telefonun ışığını gökyüzüne doğrultmak ve Voyager'ın kısaltması olan "VGR" harflerini Morse koduyla göndermek yeterli.
Işıkların hangi sırayla yakılıp söndürüleceği de belli:
- V harfi: Üç kısa ve bir uzun ışık
- G harfi: İki uzun ve bir kısa ışık.
- R harfi: Bir kısa, bir uzun ve bir kısa ışık.
NASA, bu dizilimi otomatik olarak oynatarak katılımcılara yol gösteren bir araç da hazırladı.
Elbette gökyüzüne tutulan bir fenerin ışığının Voyager 1 tarafından algılanması mümkün değil. Işık kaynağından çıkan fotonlar ilerledikçe geniş bir alana yayılıyor. Yaklaşık 25,9 milyar kilometrelik mesafe boyunca ışık demeti o kadar seyrekleşiyor ki tespit edilebilir bir sinyal oluşturmuyor. Üstelik Voyager 1'in bu tür ışık mesajlarını algılayabilecek bir donanımı da bulunmuyor.
Bu nedenle NASA, etkinliği gerçek bir iletişim girişimi olarak değil, tamamen sembolik bir selamlama olarak tanımlıyor. Uzay ajansı kutlamayı, "Basit bir hareket. Paylaşılan bir an. İnsanlığın ulaştığı en uzak noktanın kutlaması" sözleriyle anlatıyor.
Voyager 1'in yaklaşık 50 yıllık yolculuğu
Voyager 1, ikizi Voyager 2 ile birlikte 1977 yılında uzaya fırlatıldı. Güneş Sistemi'nin dış bölgelerini keşfetmek amacıyla başlatılan görev kapsamında Voyager 1, Jüpiter ve Satürn'ün yakınından geçti. Voyager 2 ise yolculuğunu buz devi gezegenlere kadar sürdürdü.
Voyager 1'in en önemli başarılarından biri Ağustos 2012'de gerçekleşti. Uzay aracı, Güneş'in manyetik alanı ve plazmasının oluşturduğu devasa bölgenin sınırı olan heliopozu aşarak yıldızlararası uzaya ulaşan ilk insan yapımı nesne unvanını kazandı.
Ancak böylesine uzun bir yolculuğun ciddi teknik zorlukları da var. Yaklaşık yarım asırlık teknolojilerle çalışan Voyager 1 ve Voyager 2'nin enerji kaynakları giderek azalıyor. NASA mühendisleri, araçların görev sürelerini uzatabilmek amacıyla son yıllarda çeşitli bilimsel cihazları ve sistemleri kapatmak zorunda kaldı.
Buna rağmen iki uzay aracı da yolculuğunu sürdürüyor. Her şey planlandığı gibi giderse Voyager 1 ve Voyager 2, 2030'lu yıllara kadar NASA'nın Derin Uzay Ağı'nın iletişim menzilinde kalacak. Böylece Dünya ile aralarındaki radyo bağlantısının birkaç yıl daha sürmesi bekleniyor.
Dünya'dan uzaya gönderilen altın plaklar
Voyager araçlarının hikayesi, Dünya ile bağlantıları tamamen kesildiğinde bile sona ermeyecek. Her iki uzay aracında da insanlığın başka uygarlıklara kendisini tanıtması amacıyla hazırlanan altın kaplama fonograf plakları bulunuyor.
"Golden Records" adı verilen bu plaklar, Dünya'daki yaşamın çeşitliliğini, bilimsel birikimi ve farklı kültürleri anlatan görüntüler ile ses kayıtları içeriyor. Amaç, günün birinde bu kayıtlarla karşılaşabilecek dünya dışı yaşam formlarına gezegenimiz ve insanlık hakkında bilgi sunmak.
Bir anlamda uzayın derinliklerine bırakılmış şişe içindeki mesajları andıran bu plaklar, Voyager araçlarıyla birlikte yolculuklarına devam edecek. Dünya dışı uygarlıklara mesaj göndermenin doğru olup olmadığı ise başlı başına ayrı bir tartışma konusu.