ABD'nin Teksas eyaletinde elektrikli hava taksilerinin yolcu taşımaya başlaması için önemli bir adım atıldı. Joby Aviation, Dallas-Fort Worth bölgesinde gerçekleştirdiği test uçuşlarıyla hava taksilerinin mevcut ulaşım ağına nasıl dahil edilebileceğini araştırdı. Eylül ayında yaklaşık bir hafta boyunca devam eden denemelerde araçlar, bölgenin önemli havalimanları ve iş merkezleri arasında uçtu. Ancak henüz yolcu taşınmadı.
10 Eylül'de Perot Field Fort Worth Alliance Havalimanı'ndan başlayan uçuşlarda DFW Havalimanı, Arlington ve Toyota'nın Plano'daki Kuzey Amerika genel merkezi gibi noktaları kapsayan rotalar kullanıldı. Testlerin temel amacı, ABD Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) ticari hava taksi operasyonları için hazırlayacağı güvenlik kurallarına veri sağlamak. Böylece elektrikli hava araçlarının yoğun hava trafiğine sahip bölgelerde nasıl çalışacağı gerçek uçuş koşullarında incelenebildi.
Joby Aviation CEO'su JoeBen Bevirt, bu denemeleri şirketin Teksas ile kurduğu ortaklığın başlangıcı olarak değerlendiriyor. Bölgedeki faaliyetlerini kalıcı hale getirmeyi amaçlayan şirket, ağustos ayında Perot Field bünyesindeki Alliance Air Trade Center'da bir alan kiralamıştı. Burası, Joby'nin Teksas operasyonları için merkez olarak kullanılacak.
Teksas'ta şehirler arası hava taksisi ağı planlanıyor
Uçuşlar, Teksas Ulaştırma Bakanlığı'nın (TxDOT) yürüttüğü Project Nexus adlı girişimin bir parçası. FAA'nın elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen hava araçlarına (eVTOL) yönelik Entegrasyon Pilot Programı kapsamında düzenlenen proje, yeni nesil hava taşımacılığını mevcut ulaşım sistemleriyle buluşturmayı hedefliyor.
Üç yıl sürmesi planlanan programa Teksas'ın yanı sıra Oklahoma, Luizyana ve Choctaw Ulusu da katılıyor. Bu geniş ortaklık sayesinde elektrikli hava araçları yalnızca büyük şehirlerde değil, kırsal bölgelerde de denenecek.
Project Nexus'un uzun vadeli planında şehirler arası yolcu taşımacılığı önemli bir yer tutuyor. İlk aşamada Dallas, Austin ve San Antonio arasında hava ulaşımı sağlanması, ardından Houston'ın da bu ağa eklenmesi hedefleniyor. Ancak projenin kapsamı yolcularla sınırlı değil. Tıbbi malzemelerin sevkiyatı ve kargo taşımacılığı da elektrikli hava araçlarıyla gerçekleştirilmesi planlanan operasyonlar arasında.
Bu alandaki ilk uygulamalardan biri temmuz ayında yapıldı. BETA Technologies ile United Therapeutics iş birliğinde, genetiği değiştirilmiş bir domuz kalbi elektrikli hava aracı kullanılarak taşındı. Söz konusu sevkiyat, Project Nexus'un ilk operasyonel adımı olarak kayıtlara geçti.
Yolcu uçuşları için FAA onayı bekleniyor
Joby'nin testleri tamamlaması, hava taksilerinin hemen ticari hizmete başlayabileceği anlamına gelmiyor. Şirketin yolcu taşıyabilmesi için FAA'dan gerekli sertifikasyon onaylarını alması şart. Joby Aviation, tip sertifikasyon sürecinin beşinci ve son aşamasına ulaştığını açıklasa da ilk ticari seferlerin ne zaman başlayacağı henüz belli değil.
Hizmetin başlangıcında mevcut helikopter pistlerinden yararlanılması planlanıyor. Bu da hava taksilerinin yolcuları doğrudan evlerinden veya istedikleri herhangi bir noktadan alamayacağı anlamına geliyor. Otoyollarda kapıya kadar ulaşabilen otonom araçların aksine, yolcuların belirlenmiş kalkış ve iniş alanlarına gitmesi gerekecek.
Bir başka önemli konu ise hava trafiğiyle uyum. DFW Havalimanı, 2025 yılında uçuş trafiği bakımından dünyanın en yoğun üçüncü havalimanıydı. Dolayısıyla elektrikli hava taksilerinin bölgedeki mevcut uçuş düzenini aksatmadan çalışabilmesi büyük önem taşıyor.
NASA ve Joby ekipleri, bu sorunu ele almak için hava trafiği simülasyonları yürütüyor. Şimdiye kadar gerçekleştirilen testler, elektrikli hava taksilerinin mevcut hava sahasına güvenli biçimde dahil edilebileceğine işaret ediyor. Ancak bu sonuçlar, ticari yolcu taşımacılığı için gereken tüm koşulların karşılandığı anlamına gelmiyor. Sertifikasyon sürecinin tamamlanması ve gerçek yolcularla düzenlenecek seferlere geçilmesi için çalışmalar devam ediyor.