Dört motor, Merkür'ün karanlık yüzü ve tek bir fren manevrası: BepiColombo bu akşam yörüngeye giriyor

ESA-JAXA ortak görevi BepiColombo, bu akşam 21.24'te Merkür yörüngesine girecek. MPO ve Mio aralıkta ayrılacak, bilim gözlemleri Nisan 2027'de başlayacak.

BepiColombo Merkür'e ulaştı ama asıl zorlu kısım daha yeni başlıyor

Merkür, Güneş'e en yakın gezegen olduğu için oraya gitmek kolay, orada kalmak ise çok zor. Güneş'in çekimi uzay aracını sürekli hızlandırıyor, bu yüzden gezegenin yörüngesine girebilmek için yıllarca fren yapmak gerekiyor. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile Japonya Uzay Ajansı'nın (JAXA) ortak görevi BepiColombo, 2018'de başlayan bu uzun frenleme sürecinin son eşiğine geldi. Uzay aracı bu akşam Merkür'ün yörüngesine girmeyi deneyecek.

ESA Operasyon ekibinin X hesabından yaptığı paylaşıma göre uçuş kontrol ekibi gerekli komutları araca gönderdi ve araç hazır. Yörüngeye giriş manevrası 21 Kasım'da Türkiye saatiyle 21.24'te (19.24 CET) gerçekleşecek. Bu nedenle sabah saatleri itibarıyla manevranın başarıyla tamamlandığına dair bir doğrulama henüz yok. ESA, gelişmeleri aynı hesaptan canlı olarak paylaşacak.

Dört motorla kritik fren

Uzay aracı şu anda iki bilimsel aracı üst üste taşıyan tek bir yapı olarak ilerliyor. Bu yapının bir parçası ESA'nın Merkür Gezegen Yörünge Aracı (MPO), diğeri JAXA'nın Merkür Manyetosfer Yörünge Aracı Mio. Mio, yolculuk boyunca bir güneş kalkanının içinde korunuyor.

ESA'nın yayımladığı animasyona göre araç, Merkür'e gezegenin gece tarafından yaklaşıyor. Güney kutbu yakınında MPO'nun dört motoru ateşlenecek ve aracı yavaşlatacak. Manevra başarılı olursa Merkür'ün çekimi aracı yakalayacak. BepiColombo ilk aşamada gezegene en yakın noktası 590 km, en uzak noktası 11.640 km olan eliptik bir yörüngeye oturacak.

Bu aşamaya gelmeden önce de önemli adımlar atıldı. Yolculuk boyunca araca güç sağlayan ve onu iten Merkür Transfer Modülü (MTM), 3 Eylül'de yapıdan ayrıldı. O günden bu yana iki aracı Merkür'e götürme görevi MPO'da. MPO, 24 Eylül'de yeni düzenindeki ilk rota düzeltmesini yaptı. Motorlar 8 dakika 42 saniye boyunca çalıştı ve aracın hızını saniyede 11,4 metre değiştirdi.

Asıl ilk aralıkta gelecek

Yörüngeye girmek, varış sürecindeki birçok adımdan yalnızca biri. ESA'nın görev günlüğüne göre MPO ve Mio, 9-10 Aralık'ta birbirinden ayrılacak. Böylece BepiColombo, Merkür'ün çevresinde aynı anda iki uzay aracı dolaştıran ilk görev olacak. Mio'yu yolculuk boyunca koruyan güneş kalkanı ve bağlantı yapısı (MOSIF) ise 16 Aralık'ta MPO'dan ayrılacak.

MPO bundan sonraki aylarda da çok sayıda manevra yapacak ve Mart 2027'ye kadar nihai bilim yörüngesine ulaşacak. İki aracın bilimsel gözlemlere başlaması Nisan 2027'de planlanıyor.

Aletler şimdiden çalışıyor

Bilim ekipleri bu sürede boş durmuyor. MPO'nun tüm bilimsel aletleri, MTM ayrıldıktan sonra 15 Eylül'de ilk kez birlikte açıldı. İlk analizler aletlerin sağlıklı çalıştığını gösteriyor. Lazer altimetre BELA, 21,5 saat boyunca uzay boşluğuna 700 binden fazla lazer atımı gönderdi. Kızılötesi spektrometre MERTIS de daha önce MTM'nin kapattığı görüş penceresinden ilk kez gözlem yaptı. Bilim kamerası SIMBIO-SYS ise uzaydaki ilk görüntüsünü çekti.

Uçuş kontrol ekibi de bu geceye uzun süre hazırlandı. ESA, JAXA ve sanayi ekiplerinin katıldığı simülasyon kampanyası haziranda başladı ve 29 Ekim'de son provayla tamamlandı. Ekipler bu provalarda MTM'nin ayrılmasından yörüngeye girişe, iki aracın ayrılmasından güneş kalkanının çıkarılmasına kadar bütün adımları tekrarladı. Provalara kasıtlı olarak beklenmedik arızalar eklendi, böylece ekipler işler plana uymadığında karar vermeyi de denedi.