Amazon, ABD’nin Indiana eyaletinde 12 küçük nükleer reaktör kurmayı amaçlayan projenin geliştirme çalışmalarına finansman sağlayacak. Şirket, enerji üreticisi American Electric Power (AEP) ve reaktör geliştiricisi X-energy ile anlaşma yaptı. Üç şirket, eski bir kömür santralinin sahasını nükleer enerji üretimi için kullanmayı değerlendiriyor.
19 Ekim’de duyurulan proje, toplam 960 megavat elektrik üretim gücü hedefliyor. Şirketler şu aşamada projenin teknik ve ekonomik açıdan hayata geçip geçemeyeceğini inceliyor. Anlaşma, inşaatın başlayacağı anlamına gelmiyor.
Elektrik, veri merkezlerine ve bölge şebekesine gidecek
Şirketler, Indiana’nın Sullivan County bölgesindeki eski Breed kömür santralinin sahasını inceliyor. Plan, X-energy’nin her biri 80 megavat gücündeki Xe-100 modelinden 12 reaktör içeriyor.
Proje hayata geçerse AEP santrali işletecek, X-energy reaktörleri sağlayacak. Amazon ise santralin üreteceği elektriğin ilk müşterisi olacak. Santral, Amazon’un veri merkezlerinin yanı sıra bölgenin elektrik şebekesine de enerji sağlayacak.
Amazon, yapay zekâ hizmetlerinin, üretimin ve elektrik kullanımının artmasını yeni enerji yatırımlarının gerekçeleri arasında gösteriyor.
700 milyon dolarlık yatırımın ardından ikinci proje
Indiana’daki plan, Amazon ile X-energy’nin ikinci ortak nükleer enerji projesi. İki şirket, ilk proje için Washington eyaletinde Energy Northwest ile çalışıyor. Washington projesinin ilk aşaması dört reaktörle 320 megavat güç hedefliyor. Indiana planı bu ilk aşamanın üç katı büyüklüğe ulaşıyor.
Amazon, 2024’te X-energy’nin toplam 700 milyon dolara ulaşan yatırım turuna öncülük etmişti. Bu tutar, Indiana’daki santralin bütçesini oluşturmuyor. İki şirketin ortak hedefi, 2039’a kadar ABD’de 5 gigavatı aşan yeni nükleer üretim gücü kurmak.
İlk reaktör projesi izin bekliyor
X-energy’nin önündeki önemli adımlardan biri, Teksas’taki Dow kimya tesisi için geliştirdiği Seadrift projesi. Şirket burada dört Xe-100 reaktörüyle tesise elektrik ve üretimde kullanacağı buharı sağlamayı amaçlıyor.
Şirket, reaktör inşaatına başlamadı. X-energy’ye göre ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu, inşaat izni başvurusunu incelemenin son aşamalarında.
Seadrift’teki kimya tesisi bir çevre davasıyla da karşı karşıya. Teksas eyaleti, Dow ve tesisteki diğer şirketlerin su kirliliği ve katı atık kurallarını ihlal ettiğini öne sürüyor. Dava, kimya tesisinin faaliyetlerini konu alıyor.
Küçük reaktör geliştiricileri, seri üretimle maliyetleri ve inşaat sürelerini azaltmayı hedefliyor. Ancak uzmanlara göre seri üretimin maliyet avantajı sağlaması yaklaşık 10 yıl sürebilir.
Anlaşma haberi hisselerdeki kaybı silmedi
X-energy, nisanda hisse başına 23 dolardan halka açılmıştı. Hisse ilk işlem gününde yüzde 27 yükseldi. Şirketin yatırımcı verileri, 16 Ekim kapanışında fiyatın 10,36 dolara indiğini gösteriyor. Bu seviye, ilk günkü 29,20 dolarlık değerin yaklaşık yüzde 65 altında kalıyor.
Anlaşma, 19 Ekim’de açılış öncesinde hisseleri yüzde 10 yükseltti. TechCrunch haberi yayımladığında hisseler yüzde 2’nin altında düşüş gösteriyordu.