Yıldızların renkleri genellikle sıcaklıklarına göre değişiyor. Daha soğuk yıldızlar kırmızı veya turuncu, daha sıcak olanlar ise beyaz ve mavi tonlarında görünüyor. Ancak Warwick Üniversitesi'nden astronomların yürüttüğü yeni bir araştırma, bazı beyaz cücelerin insan gözüyle bakıldığında yeşil, pembe ve mor gibi alışılmadık renklere sahip olabileceğini ortaya koydu.
Warwick Üniversitesi astronomi ve astrofizik grubundan Mark Hollands liderliğinde gerçekleştirilen çalışma, RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, yıldızların yaydığı ışığın rengini yalnızca sıcaklıklarının belirlemediğini, atmosferlerindeki elementlerin de görünür renk üzerinde önemli etkileri olabileceğini gösterdi.
Beyaz cüceler, yaşamlarının sonuna ulaşan yıldızların geride bıraktığı son derece yoğun kalıntılar. Güçlü yer çekimleri ve sıra dışı atmosfer yapıları, ışığın farklı dalga boylarında emilmesine yol açabiliyor. Bu da normalde beklenmeyen renklerin ortaya çıkmasını sağlıyor.
Beyaz cüceler nasıl yeşil ve pembe görünebiliyor?
Araştırmacılar, 151 beyaz cüceye ait gözlem verilerini insan gözünün renk algısına uyarlayan bir simülasyondan geçirdi. Bunlardan 146'sı yaklaşık 6800 Kelvin ortalama sıcaklığa sahip normal örneklerdi ve hafif mavimsi, parlak beyaz renkte görünüyordu. Geri kalan beş yıldız ise camgöbeği, sarı, mor veya menekşe, pembe ve yeşil gibi beklenmedik tonlar sergiledi.
En dikkat çekici örneklerden biri WD J1330+6435 adlı beyaz cüce oldu. Kayalık bir gezegen sisteminin kalıntılarıyla çevrili olan ve bu maddeleri atmosferine çeken yıldız, elementlerin ışık üzerindeki etkisi nedeniyle soluk yeşil renkte görünüyor. Araştırmacılar, onu insan gözüyle yeşil algılanabilecek ilk yıldız örneği olarak tanımlıyor.
Bir diğer ilginç örnek ise WDJ0902+2010. Atmosferinde yüksek miktarda karbon bulunan bu beyaz cüce, karbonun belirli dalga boylarındaki ışığı emmesi sonucunda somon pembesi bir renk kazanıyor. Üstelik bu karbon, yıldızın kendi iç katmanlarından geliyor.
Bu sıra dışı renkler kalıcı mı?
Araştırmaya göre beyaz cücelerin güçlü yer çekimi, atmosferlerindeki elementlerin zamanla daha derin katmanlara çökmesine neden olabiliyor. Bu nedenle yeşil gibi alışılmadık renklerin milyonlarca yıl içinde kaybolarak yerini normal beyaz veya turuncu tonlara bırakması bekleniyor.
Ancak pembe renkli WDJ0902+2010 farklı bir durumda. Rengini oluşturan karbon yıldızın içinden geldiği için bu görünümünü milyarlarca yıl boyunca koruyabileceği düşünülüyor.
Çalışma, yıldızların renklerinin yalnızca sıcaklıklarını yansıtmadığını, atmosferlerinin kimyasal yapısı hakkında da önemli bilgiler taşıdığını ortaya koyuyor. Böylece gökyüzünde görmeye alışık olduğumuz yıldız renklerinin aslında sanılandan daha çeşitli olabileceği anlaşılıyor.